Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar daha geç belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk ismi ile not deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül düzeni şaşar.